باطل ، و خوب از بد ، براى غالب مردم بسيار مشكل است ، بنا بر اين آن بى تقوايى سرچشمه اين فقدان تشخيص و يا سوء تشخيص است . و يا فى المثل در خانواده اى كه تقوا نيست و كودكان در محيط آلوده پرورش مىيابند و از همان طفوليت به فساد و بىبندوبارى خو مىگيرند در آينده كه بزرگ مىشوند تشخيص نيكىها از بدىها براى آنها مشكل مىشود ، اصولا به كار افتادن نيروها و انرژىها و هدر رفتن اين سرمايه‌ها در راه گناه موجب مىشود كه مردم از نظر درك و اطلاع ، در سطحى پائين قرار گيرند و افكار منحطى داشته باشند هر چند در صنايع و زندگى مادى پيشروى كنند . بنا بر اين به خوبى مىبينيم كه هر بى تقوايى سر چشمه يك نوع ناآگاهى و يا سوء تشخيص است ، به همين جهت در دنياى ماشينى امروز جوامعى را مشاهده مىكنيم كه از نظر علم و صنعت بسيار پيشرفته‌اند ولى در زندگى روزانه خود چنان گرفتار نابسامانىها و تضادهاى وحشتناكى هستند كه انسان را در تعجب فرو مىبرد اينها همه عظمت اين گفته قرآن را روشن مىسازد . و با توجه به اينكه تقوا منحصر به تقواى عملى نيست ، بلكه تقواى فكرى و عقلى را شامل مىشود اين حقيقت آشكارتر خواهد شد ، تقواى فكرى در برابر بىبندوبارى فكرى به اين معناست كه ما در مطالعات خود به دنبال مدارك صحيح و مطالب اصيل برويم و بدون تحقيق كافى و دقت لازم در هيچ مساله اى اظهار عقيده نكنيم ، آنها كه تقواى فكرى را به كار مىبندند بدون شك بسيار آسانتر از بىبندوباران به نتائج صحيح مىرسند ولى آنها كه در انتخاب مدارك و طرز استدلالى بىبند و بارند اشتباهاتشان فوق العاده زياد است . اما مطلب مهمى كه بايد جدا به آن توجه داشت و مانند بسيارى ديگر از مفاهيم سازنده اسلامى در ميان ما مسلمانان دستخوش تحريف شده بسيارند كسانى كه خيال مىكنند آدم با تقوى كسى است كه زياد بدن و لباس خود را آب بكشد